ATEST Ochrona Pracy

26 listopada 2014 r.

[Najnowszy numer] [Prenumerata] [Spis treści]     

 

ATEST 8/2003

Przeglądy obiektów szkolnych przed nowym rokiem szkolnym

Pod koniec sierpnia, gdy kończą się wakacje, czas pomyśleć o nowym roku szkolnym. W tym czasie powinny zakończyć się wszelkie remonty i szkoła ma być przygotowana do nowego roku szkolnego. Często prawie do końca sierpnia trwają prace porządkowe, sprzątanie i doposażanie obiektów. Nadzoruje wszystkie te działania dyrektor, bo jako pracodawca i administrator obiektów szkolnych jest zobowiązany zapewnić jak najlepsze, bezpieczne i higieniczne warunki pracy i nauki w szkole lub placówce. Do zadań dyrektora należy również zabezpieczenie przeciwpożarowe szkoły. Z tego wynika szereg obowiązków związanych z wyposażeniem szkoły w sprzęt przeciwpożarowy, oznakowaniem dróg ewakuacyjnych, okresową kontrolą stanu sprzętu ppoż., szkoleniem, przygotowaniem instrukcji bezpieczeństwa pożarowego i innych.

Chcemy zwrócić uwagę dyrektorów na zadania, dotyczące kontroli stanu budynków, wyposażenia, urządzeń technicznych i terenu szkoły, które w tym okresie winno być zrealizowane. Jest to zadanie trudne, zwłaszcza dla osób nieznających się na sprawach budowlanych, dlatego przeglądy najczęściej wykonywane są przy współudziale specjalistów. Przygotowując się do przeglądu szkoły (placówki), należy zapoznać się z ostatnim protokołem ze społecznego przeglądu warunków pracy i nauki oraz protokołami z innych kontroli i przeglądów. Trzeba przeglądnąć również zapisy w książce obiektu budowlanego i sięgnąć także do aktualnych przepisów.

Obowiązek dbałości i odpowiedzialności za obiekt budowlany jest zapisany m.in. w kodeksie pracy: "Pracodawca jest obowiązany utrzymywać obiekty budowlane i znajdujące się w nich pomieszczenia pracy, a także tereny i urządzenia z nim związane w stanie zapewniającym bezpieczne i higieniczne warunki pracy" (art. 214 § 2).

Przepisy oświatowe zalecają: jeżeli przerwa w działalności oświatowej szkoły lub placówki trwa co najmniej 2 tygodnie, dyrektor dokonuje kontroli obiektów należących do szkoły lub placówki pod kątem zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków korzystania z tych obiektów. Z ustaleń kontroli sporządza się protokół, który podpisują osoby biorące w niej udział. Kopię protokołu dyrektor przekazuje organowi prowadzącemu.

W przepisach budowlanych znajdują się również zalecenia, dotyczące kontroli - obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela lub zarządcę:

1) okresowej kontroli, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznej sprawności:
a) elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu,
b) instalacji urządzeń służących ochronie środowiska,
c) instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych),

2) okresowej kontroli, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu sprawności technicznej i wartości użytkowej całego obiektu budowlanego, estetyki obiektu oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów.

Aby ułatwić kontrolę obiektu szkolnego, podajemy przykład "przejścia" przez cały teren szkolny i podpowiadamy, na jakie elementy zwrócić uwagę, aby czegoś nie przeoczyć. Dobrze zrobiony przegląd obiektu pozwoli na wnikliwą analizę sytuacji i ułatwi orientację w bieżących potrzebach oraz pomoże dyrektorom szkół zaplanować dalsze działania w tym zakresie.

Kto kontroluje

Jak wynika z przepisów, kontrole stanu budynków powinny być dokonywane przez osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności. Kontrolę stanu technicznego instalacji elektrycznych i piorunochronnych oraz gazowych powinny przeprowadzać osoby posiadające kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu dozoru lub usług w zakresie naprawy lub konserwacji odpowiednich urządzeń energetycznych lub gazowych. Kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych powinni przeprowadzać kominiarze z tytułem mistrzowskim - w odniesieniu do przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych - oraz osoby posiadające uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności - w odniesieniu do przewodów kominowych oraz do kominów przemysłowych, kominów wolnostojących, a także kominów lub przewodów kominowych, w których ciąg kominowy jest wymuszony pracą urządzeń mechanicznych.

Prawo do przeprowadzania czynności kontrolno-rozpoznawczych z zakresu ochrony przeciwpożarowej mają uprawnieni strażacy, pełniący służbę w Państwowej Straży Pożarnej oraz osoby upoważnione przez komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej.


Wejście na teren szkoły

Przy drodze w pobliżu obiektów szkolnych powinny być znaki drogowe ograniczenia prędkości oraz znaki drogowe typu "Uwaga! szkoła". Tam, gdzie to jest możliwe, wnioskować należy o progi ograniczające prędkość lub o zwężenie drogi albo umieszczenie dodatkowych znaków poziomych na jezdni. Przy wyjściu na ruchliwą ulicę powinna być zamontowana bariera ochronna. W miarę możliwości szlaki komunikacyjne powinny być kierowane na ulicę o najmniejszym natężeniu ruchu. Przy wejściu można umieścić tablicę z informacją o możliwości wejścia na teren szkoły i korzystania z urządzeń sportowo-rekreacyjnych szkoły.

Teren szkoły

Teren szkoły czy placówki powinien być ogrodzony. Wymaga się, aby teren szkolny posiadał równą nawierzchnię dróg, przejść, boisk oraz instalacje do odprowadzania ścieków i wody deszczowej. Zwracamy uwagę, czy studzienki kanalizacyjne są zakryte odpowiednimi pokrywami lub trwale zabezpieczone w inny sposób. Sprawdzamy, czy urządzenia placów gier i zabaw są w dobrym stanie technicznym i odpowiednio konserwowane. Obiekty szkolne powinny być właściwie oświetlone. Jeżeli na terenie rosną drzewa, muszą one również być odpowiednio pielęgnowane. Na terenie szkolnym powinna być wyznaczona część rekreacyjna dla uczniów, część gospodarcza, obiekty sportowe oraz drogi dojazdowe. Uczniowie mogą utrzymywać porządek na terenie szkoły (nie należy tego traktować jako zajęć obowiązkowych uczniów).

Budynki stan zewnętrzny

Sprawdzamy zewnętrzny stan budynków, a więc elewację budynku, ubytki i pęknięcia, stolarkę drzwiową i okienną oraz stan pokrycia dachowego i kominów. Zwracamy uwagę na stan gzymsów, balkonów, rynien i innych elementów budynków, czy nie stwarzają zagrożenia oberwania się.

Schody

Schody powinny mieć balustrady z poręczami zabezpieczonymi przed ewentualnym zjeżdżaniem po nich. Stopnie schodów nie mogą być śliskie. Otwartą przestrzeń pomiędzy biegami schodów należy zabezpieczyć siatką lub w inny skuteczny sposób. Chodniki na schodach muszą być zamocowane uchwytami.

Budynki stan pomieszczeń, wyposażenie

Wejście do budynku szkolnego powinno być łatwe do zlokalizowania. Jeśli jest wiele wejść, wejście główne powinno być oznakowane. W niektórych szkołach są odrębne wejścia dla uczniów. Szkoła powinna mieć kontrolę nad osobami wchodzącymi do budynku szkoły (odpowiednia lokalizacja portierni, dyżury). Jeżeli w obiektach szkolnych występują miejsca niebezpieczne, powinny być oznakowane i zabezpieczone. Pomieszczenia, do których zabrania się wstępu osobom niezatrudnionym i uczniom, powinny być również odpowiednio oznakowane i zabezpieczone. Obiekty i pomieszczenia szkolne powinny być "przyjazne" dla osób niepełnosprawnych.

Korytarze

Wejście do budynku szkolnego powinno być łatwe do zlokalizowania. Jeśli jest wiele wejść, wejście główne powinno być oznakowane. W niektórych szkołach są odrębne wejścia dla uczniów. Szkoła powinna mieć kontrolę nad osobami wchodzącymi do budynku szkoły (odpowiednia lokalizacja portierni, dyżury). Jeżeli w obiektach szkolnych występują miejsca niebezpieczne, powinny być oznakowane i zabezpieczone. Pomieszczenia, do których zabrania się wstępu osobom niezatrudnionym i uczniom, powinny być również odpowiednio oznakowane i zabezpieczone. Obiekty i pomieszczenia szkolne powinny być "przyjazne" dla osób niepełnosprawnych.

Sale lekcyjne

Zwracamy uwagę na prawidłowe oświetlenie, wentylację i ogrzewanie. Sprawdzamy, czy liczba stanowisk dla uczniów jest wystarczająca, a rozmieszczenie mebli i sprzętu prawidłowe. Sprzęty i meble powinny być ergonomiczne. Stanowiska pracy dostosowuje się do warunków antropometrycznych uczniów. Wyposażenie nabywane przez szkoły i placówki powinno mieć odpowiednie atesty lub certyfikaty.

Warsztaty, laboratoria i pracownie

Zwracamy uwagę na liczbę miejsc w salach i pracowniach. W przypadku dużej liczebności klas niezbędny jest podział na grupy - decyzję o podziale podejmie dyrektor szkoły zgodnie z obowiązującymi przepisami. Jeżeli ze stanowisk pracy korzystają niepełnosprawni, dostosowuje się je do rodzaju i stopnia ich niepełnosprawności. Sprawdzamy, czy w pracowniach informatycznych stanowiska pracy przy monitorach ekranowych są zorganizowane i wyposażone zgodnie z przepisami, czy w pracowniach, warsztatach, salach gimnastycznych i basenach są wywieszone regulaminy porządkowe, określające zasady pracy i zachowania się uczniów. (Tematyka bhp i obowiązujące regulaminy powinny zostać omówione w każdej klasie na pierwszych zajęciach w pracowni.) Urządzenia techniczne i maszyny muszą mieć instrukcje bezpieczeństwa. Pomieszczenia szkoły i placówki, w szczególności pokój nauczycielski, laboratoria, pracownie, warsztaty szkolne, pokój nauczycieli wychowania fizycznego, kierownika internatu (bursy) oraz kuchnię, wyposaża się w apteczki zaopatrzone w środki niezbędne do udzielenia pierwszej pomocy i instrukcję o zasadach udzielania tej pomocy. Nauczyciele, w szczególności prowadzący zajęcia w warsztatach, laboratoriach, a także lekcje wychowania fizycznego, podlegają przeszkoleniu w zakresie udzielania pierwszej pomocy.

Przechowywanie substancji i preparatów chemicznych

Sprawdzamy, czy substancje i preparaty chemiczne, wykorzystywane w szkole, umieszczone są w odpowiednich pojemnikach opatrzonych napisami zawierającymi nazwę substancji lub preparatu oraz informującymi o niebezpieczeństwie lub szkodliwości dla zdrowia i odpowiednio przechowywane. Dyrektor zapewnia udostępnienie kart charakterystyk niebezpiecznych substancji i preparatów chemicznych, zgromadzonych w szkole, osobom prowadzącym zajęcia z użyciem tych substancji i preparatów.

Sprawdzamy, czy są warunki do przeprowadzania doświadczeń i pokazów chemicznych. Uczniów, pracujących w warsztatach, laboratoriach i pracowniach szkolnych, w celu zabezpieczenia przed działaniem niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia czynników, a także ze względu na wymagania higieniczno-sanitarne, zaopatruje się w niezbędne środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze.

Obiekty sportowe, sala gimnastyczna

Sprawdzamy, czy urządzenia sportowe zapewniają bezpieczne korzystanie z nich, czy bramki i kosze do gry oraz inne urządzenia, których przemieszczenie się może stanowić zagrożenie dla zdrowia ćwiczących zamocowane są na stałe. Sprawdzamy sprzęt i wyposażenie sali gimnastycznej, tj. drabinki gimnastyczne, skrzynie gimnastyczne, kozły, odskocznie, ławeczki, równoważnie itp. Na salach gimnastycznych sprawdzamy, czy okna i lampy oświetleniowe są zabezpieczone przed możliwością rozbicia.

Sprawdzamy, czy w salach i na boiskach oraz w miejscach wyznaczonych do uprawiania ćwiczeń fizycznych, gier i zabaw umieszczone są tablice informacyjne określające zasady bezpiecznego użytkowania urządzeń i sprzętu sportowego.

Sprawdzamy, czy sprzęt sportowy, którego użycie może stwarzać zagrożenie dla zdrowia lub życia jest odpowiednio zabezpieczony. Stan techniczny urządzeń i sprzętu sportowego sprawdza się przed każdymi zajęciami.

Pomieszczenia higieniczno-sanitarne

Sprawdzamy, czy pomieszczenia higieniczno-sanitarne odpowiadają wymogom co do ilości osób oraz wyposażenia. Sprawdzamy również, czy pomieszczenia te są dostępne dla osób niepełnosprawnych. Urządzenia higieniczno-sanitarne powinny być utrzymywane w czystości i w stanie pełnej sprawności technicznej.

Strychy, poddasza, piwnice

W celu zorientowania się, jaki jest stan więźby dachowej, musimy udać się na strych. Sprawdzamy, czy stan pokrycia dachowego jest odpowiedni i nie ma przecieków, oglądamy więźbę dachową. Sprawdzamy wyjścia na dach i dojścia do kominów.

W piwnicach zwracamy szczególną uwagę na zacieki i plamy na murach - być może jest to początek występowania grzyba - i aby to sprawdzić, trzeba wykonać ekspertyzę mykologiczną. W piwnicach dość często zlokalizowane są zawory wodne, powinniśmy się zorientować, czy są oznakowane, i czy jest do nich dostęp.

Kotłownie

Sprawdzamy, czy osoba obsługująca kotłownię posiada stosowne uprawnienia, czy są wywieszone instrukcje bezpiecznej obsługi kotłów. Sprawdzamy, czy w kotłowni jest odpowiednia wentylacja, oraz czy w kotłowni opalanej gazem zamontowano instalację alarmową, czy urządzenia podlegające dozorowi technicznemu zostały zgłoszone i posiadają dopuszczenie do eksploatacji.

Kuchnie

Również kuchnie i ich wyposażenie powinny być we właściwym stanie. W kuchniach i jadalniach zwracamy szczególną uwagę na utrzymanie czystości, ich wyposażenie powinno być we właściwym stanie technicznym, zapewniającym bezpieczne używanie. Sprawdzamy, czy wykonane są wszystkie zalecenia inspekcji sanitarnej.

Maszyny i urządzenia techniczne

Jeżeli na terenie szkoły są używane różnego rodzaju maszyny i urządzenia, sprawdzamy, czy są w odpowiednim stanie technicznym, i czy są przy nich wywieszone instrukcje bhp. Powinno się również sprawdzić, czy maszyny, urządzenia, narzędzia posiadają certyfikat na znak bezpieczeństwa lub deklarację zgodności. Maszyny i urządzenia poddozorowe powinny posiadać świadectwa dopuszczenia do ruchu. Urządzenia techniczne niesprawne, uszkodzone lub pozostające w naprawie powinny być oznaczone i zabezpieczone przed ich uruchomieniem. Rozmieszczenie maszyn i urządzeń powinno zapewniać bezpieczne warunki pracy.

Instalacja elektryczna

Sprawdzamy, czy nie jest utrudniony dostęp do głównego wyłącznika prądu, czy są zamknięte i oznakowane skrzynki bezpiecznikowe, czy tablice rozdzielcze prądu elektrycznego są zabezpieczone. W salach i pomieszczeniach zwracamy uwagę, czy osprzęt elektryczny nie jest uszkodzony.

Sprawdzamy również, kiedy dokonywane były przeglądy, badania i pomiary ochrony przeciwporażeniowej instalacji, maszyn i urządzeń elektrycznych. Zwracamy również uwagę na stan opraw oświetleniowych.

Instalacja piorunochronna

Sprawdzamy, czy są aktualne badania i pomiary instalacji piorunochronnej. Do częstych uszkodzeń należy rozkręcanie się połączeń między schodzącym po murze drutem a wchodzącym do ziemi metalowym płaskownikiem. Uszkodzenie tej instalacji może również zauważyć kominiarz, bo jej część umieszczona na obrzeżach kominów najszybciej ulega korozji.

Instalacja gazowa

Przy instalacji gazowej sprawdzamy, kiedy był jej ostatni przegląd okresowy, czy główny zawór gazu jest oznakowany, oraz czy w pomieszczeniach gdzie są używane urządzenia zasilane gazem jest skuteczna wentylacja.

Instalacja grzewcza i wentylacyjna

Sprawdzamy, czy przeprowadzono przegląd drożności przewodów spalinowych, czy jest wystarczająca ilość grzejników, aby utrzymać odpowiednią temperaturę pomieszczeń, czy grzejniki są obudowane. (W pomieszczeniach, w których odbywają się zajęcia, zapewnia się temperaturę co najmniej 18oC.) Przypominamy pracownikom o obowiązku zgłaszania zauważonych usterek urządzeń grzewczych, pieców, kominów, instalacji, kanałów i kratek wentylacyjnych.

Instalacja wodno-kanalizacyjna

Sprawdzamy dostępność do głównego zaworu wody. Sprawdzamy, czy nie ma widocznych przecieków i plam na murach, świadczących o uszkodzeniu instalacji. Sprawdzamy zabezpieczenia studzienek kanalizacyjnych na terenie szkolnym.

Zabezpieczenie przeciw-pożarowe

Sprawdzamy, czy są oznakowane drogi ewakuacyjne, czy pracownicy zapoznali się z instrukcją pożarowo-techniczną. Sprawdzamy rozmieszczenie sprzętu przeciwpożarowego.

Właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu, zapewniając jego ochronę przeciwpożarową, zobowiązany jest w szczególności:

1) przestrzegać przeciwpożarowych wymagań budowlanych, instalacyjnych i technologicznych,

2) wyposażyć budynek, obiekt lub teren w sprzęt pożarniczy i ratowniczy oraz środki gaśnicze zgodnie z zasadami określonymi w odrębnych przepisach,
a) zapewnić konserwację i naprawy sprzętu ppoż. zgodnie z zasadami i wymaganiami gwarantującymi sprawne i niezawodne ich funkcjonowanie,

3) zapewnić osobom przebywającym w budynku, obiekcie lub na terenie bezpieczeństwo i możliwość ewakuacji,

4) przygotować budynek, obiekt lub teren do prowadzenia akcji ratowniczej,
a) zaznajomić pracowników z przepisami przeciwpożarowymi,

5) ustalić sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.

Tekst i zdjęcia: Bronisław Bieś

Dodaj swój komentarz


behapert: Wszystkim zainteresowanym tą problematyka polecam listę kontrolna na stronie(2003-08-28)

Piotr : Jeżeli jest to możliwe to prosiłbym o podanie dokładne(2005-01-13)

inspektor bhp: Jeżeli nie były prowadzone prace remontowe, to nie rzadziej(2005-01-13)

ewa: czy lampy na sali gimnastycznej mogą być wiszące bez(2006-10-24)

xxx: Kominiarz powinien sprawdzać przewody dymowe ,spalinowe i(2006-11-06)

Małusecka Urszula: Jestem dyrektorem placówki przedszkolnej.Zgodnie z prawem budowalanym przegląd instalacji(2006-11-09)

Stan: Prawo budowlane jasno określa, że pomiary elektryczne i przegląd(2007-01-17)

andrew: to boli dyrektorów...ale każdy ma prawo dyćbezpieczny nawet przyśli(2007-02-25)

julita: czy faktycznie istnieje przepis, że nie mogę otworzyć szkoły(2007-03-17)

zzz: dokładnie zgadzam się z "edolo" wiedzy i(2007-03-20)

ewa Kujawska: interesują mnie zasady bezpiecznego użytkowania sprzętu sportowo- rekreacyjnego na(2007-04-30)

Iwona : Z jakich przepisow wynika obowiazek wykonywania corocznych przeglądów elektrycznych(2007-09-05)

Anna Banasik: Jestem nauczycielką wychowania fizycznego w gimnazjum i chciałbym uzyskać(2007-09-13)

ktos: gupie jakniewiem co to mialy byc znaki a zdiecia(2007-09-18)

Mr-oz: W sprawie instalacji proponuje zobaczyć:(2007-10-03)

ebi: kto ma dokonac tych wszystkich kontroli? kto odpowiadaza stan techniczny urządzeń w siłowni szkolnej, kto powinien sprawdzić stan techniczny przed rozpoczęciem roku szkolnego, czy nauczyciel wf jest uprawniony do sprawdzenia stanu technicznego sprzetu(atlasy. ławki) w siłowni ? (2008-01-08)

ebi: jezeli sa kupione nowe urzadzenia do siłowni to kto ma je instalować czypowinien byc odbiór techniczny tych urzadzen? (2008-01-08)

J. Zabłocka: Czy mogłabym prosić o jakiś wzór protokołu z przeglądu obiektu szkoły po przerwie trwajacej co namniej 2 tygodnie. (2008-08-21)

A. Janecka: Ja też mam prośbę o wzórf protokołu z przeglądu obiektu szkoły (2008-11-05)

daniel z bielska: ja wykonuje przeglądy gazowe instalacji, osoba wykonująca taki przegląd ma posiadać ważne uprawnienia dozorowe "D" . po przeglądzie wystawia sie protokół przeglądu i dołacza do niego ksero tych uprawnień i tyle. koszt dla szkoły ok 200zł +vat . w zależnośći od wielkośći instalacji i ilości odbiorników (2008-11-11)

Megabajt: Komentarz do artykułu - ATEST 08/2003 Wpis: Do przeglądu instalacji musi mieć grupę D. W moim mieście nikt tego nie przestrzega. Można mieć tez E (2008-11-17)

ajem: do Daniela z b..- nie musi mieć D ale musi mieć E. Magabajt działacie zgodnie z prawem! :)) (2008-11-18)

daniel: uprawnienia E to może mieć ale jak sam jest wykonawcą tej instalacji, jeżeli nie wykonywał tej instalacj to musi mieć D. (2009-03-24)

Jola: Mam prośbę o wzór protokołu przeglądu obiektów szkolnych (2010-08-10)

XXX: czy w sali lekcyjnej moze znajdowac sie czajnik lub toster?? (2012-01-31)

Jaruzel: Tak ale tylko taki, który na pewno nie działa. (2012-02-04)


Dodaj swój komentarz  
 

©ATEST-Ochrona Pracy 2003

Liczba odwiedzin: 15818984