Wstęp

Program

Dobre praktyki

Komunikat

Wykłady i warsztaty

Nasi eksperci

Okładka

Debata

Wycieczka techniczna

Uczestnictwo i opłaty

Noclegi

Zwolnienie z VAT

Rejestracja

Partnerzy

27-29 maja 2026 r.
Łódź
Akademickie Centrum Sportowo-Dydaktyczne Politechniki Łódzkiej
"Zatoka Sportu"

Trzy dekady zmian - sukcesy i porażki bhp w Polsce
DEBATA miesięcznika ATEST

Jeśli nie wszystko zmieniło się w Polsce po 1989 r., to bardzo wiele. Zmieniła się gospodarka, stosunki pracy, społeczeństwo, a w ślad za tym - dziedzina, którą umownie nazywamy ochroną pracy. Twórczo wykorzystując osiągnięcia poprzednich pokoleń, a także korzystając z szansy, jaką było otwarcie Polski na świat i wejście do Unii Europejskiej, zmieniliśmy nasze bhp. Generalnie na lepsze, choć nie ustrzegliśmy się różnych błędów w kształtowaniu zarówno polskiego rynku pracy, jak i przepisów oraz zasad dotyczących bezpieczeństwa i zdrowia w pracy.

W natłoku codziennych spraw tracimy czasem z oczu to, co udało się nam osiągnąć i przechodzimy do porządku dziennego nad tym, co trzeba byłoby jeszcze poprawić. Dlatego chcielibyśmy zaproponować Państwu wyjątkowe spotkanie: debatę nad polskim systemem ochrony pracy zatytułowaną "Trzy dekady zmian - sukcesy i porażki bhp w Polsce". Rozmowę, podczas której podsumujemy osiągnięcia i zastanowimy się nad niedociągnięciami. Niecodzienne spotkanie służby bhp z całego kraju, wybitnych ekspertów i przedstawicieli ważnych instytucji, którzy wymienią się poglądami i wskażą kierunki zmian na przyszłość.

Debata odbędzie się 28 maja w Zatoce Sportu Politechniki Łódzkiej podczas 16. ogólnopolskiej konferencji miesięcznika ATEST. W rozmowie wezmą udział uczestnicy konferencji, a także goście: zapraszamy przedstawicieli najważniejszych instytucji z szeroko rozumianego systemu ochrony pracy w Polsce.

Przygotowując tezy do debaty, najpierw zwróciliśmy uwagę na to, co się nam udało. Wskazaliśmy też na (przynajmniej niektóre) kamienie milowe. W ostatniej części naszej rozmowy chcemy zastanowić się nad tym, jakich błędów unikać w przyszłości, co można poprawić w naszym systemie ochrony pracy. opis zagadnień do dyskusji zamieszczamy poniżej.

Zapraszamy wszystkich do dyskusji, która nie tylko podsumuje polskie osiągnięcia w zakresie bezpieczeństwa i zdrowia pracowników, ale wskaże też kierunki rozwoju i cele do osiągnięcia w bliższej i dalszej perspektywie.

Jeśli chcesz wziąć udział w debacie, zarejestruj się na konferencję ATESTU.

TEZY DO DEBATY

I. Co się udało:

1. Znacząco zmalały statystyki dotyczące wypadków przy pracy oraz chorób zawodowych.

2. Znacząco poprawiły się warunki pracy, wzrosło poczucie bezpieczeństwa, a nawet komfortu.

3. Wzrosła świadomość wśród pracodawców, osób kierujących oraz samych pracowników na temat zagrożeń zawodowych oraz środków zapobiegającym wypadkom i chorobom zawodowym.

4. Pracownicy uzyskali realny wpływ na decyzje mające znaczenie dla bezpieczeństwa.

II. Jakie były elementy kluczowe:

1.Wdrożenie prawa UE, w szczególności:

1) korzystanie z programów (przedakcesyjnych) w celu poznania prawa UE i dostosowania zakładów pracy do wymagań UE;

2) zastąpienie "starych" lub wprowadzenie nowych przepisów bhp uwzględniających dyrektywy i rozporządzenia UE;

3) wprowadzenie obowiązku oceny zagrożeń zawodowych w celu doboru właściwych środków ochronnych i zapobiegawczych (tzw. ocena ryzyka zawodowego);

4) dostosowanie maszyn, tak by spełniały współczesne standardy bezpieczeństwa.

2. Stałe podkreślanie odpowiedzialności prawnej pracodawców oraz osób kierujących za bezpieczeństwo i ochronę zdrowia pracowników.

3. Wzrost prestiżu służby bhp, głównie przez:

1) właściwe umocowanie prawne służby bhp, która podlega bezpośrednio pracodawcy lub osoby zarządzającej organizacją;

2) wysokie wymagania kwalifikacyjne dla służby bhp;

3) silne organizacje branżowe (przede wszystkim: OSPSBHP);

4) uchwalenie przez Sejm RP oficjalnego Dnia Pracownika Służby BHP (19 września).

4. Postęp techniczny w zakresie środków ochronnych i profilaktycznych, w szczególności:

1) środków ochrony zbiorowej o wysokiej skuteczności;

2) wygodnych środków ochrony indywidualnej, których chętnie używają pracownicy;

3) szczepień ochronnych.

5. Informowanie i szkolenia w zakresie bhp:

1) szkolnictwo średnie i wyższe - szkolenie przygotowujące do pracy, z uwzględnieniem przepisów bhp;

2) szkolenia pracowników wstępne (ogólne i stanowiskowe) oraz okresowe;

3) postęp w informowaniu o bhp przez dostosowanie treści i formy informacji do potrzeb i umiejętności pracownika, zgodnie z zasadami psychologii i pedagogiki;

4) powszechne szkolenia z udzielania pierwszej pomocy;

5) szerokie propagowanie wiedzy z zakresu bhp i edukacja: media branżowe, kampanie społeczne, konferencje, seminaria, targi.

6. Wyodrębnienie składki ubezpieczenia związanego z wypadkami przy pracy oraz powiązanie wysokości tej składki z liczbą wypadków. Możliwość uzyskania przez poszkodowanego pracownika dodatkowej rekompensaty finansowej od pracodawcy.

7. Zaangażowanie organów władzy oraz instytucji państwowych i prywatnych: ministerstwo pracy (tworzenie przepisów i promocja nowych rozwiązań), Państwowa Inspekcja Pracy (kontrole firm i prewencja), instytuty naukowe: CIOP, IMP (edukacja, wdrażanie nowych rozwiązań, wsparcie państwa we wprowadzaniu nowych przepisów), nacisk na stosowanie międzynarodowych norm i standardów (EN, ISO).

8. Napływ kapitału zagranicznego i wprowadzenie międzynarodowych, korporacyjnych systemów zarządzania bhp oraz systemów zarządzania jakością ISO. Wprowadzenie nowych bezpieczniejszych technologii.

III. Jakich błędów unikać, co można poprawić

1. Przepisy UE powinny być starannie przetłumaczone, najlepiej na podstawie co najmniej dwóch języków.

2. Przepisy prawne powinny być jednoznaczne: ani pracodawcy, ani pracownicy nie powinni mieć wątpliwości co do ich treści i statusu.

3. Przepisy bhp nie mogą być zbyt łagodne, ale nie mogą też być zbyt restrykcyjne.

4. System prawny w zakresie prawa pracy powinien działać sprawnie. Osobom poszkodowanym należy zapewnić doradztwo prawne i wsparcie finansowe (warunkowo).

5. Odszkodowania za wypadki przy pracy powinny być odpowiednio wysokie i odczuwalne przez pracodawcę. Opieka zdrowotna nad poszkodowanymi powinna być szybka i pełna.

6. Nadzór nad przestrzeganiem prawa i warunkami pracy powinien być sprawny: kary za nieprzestrzeganie prawa pracy powinny być nieuchronne i wysokie (proporcjonalne do wartości rynkowej przedsiębiorstwa); opinia publiczna powinna być informowana o wypadkach i zakładach, w których się wydarzyły.

7. Należy wzmacniać udział pracowników w podejmowaniu decyzji związanych z bezpieczeństwem, np. przez umożliwienie pracownikom prób i testowania określonych rozwiązań przed ich wprowadzeniem.

8. Zalecane jest ustalenie jednej instytucji koordynującej działania na szczeblu państwowym, częściowo taką rolę pełnił zlikwidowany przed laty Departament Warunków Pracy w ministerstwie pracy.