ATEST 2/2026

Światowy Dzień Słuchu i konferencja pt. "Czy słyszałeś, że hałas szkodzi?"

tekst:
Paweł Górski
specjalista ds. bezpieczeństwa pracy
3M Poland

Selfie z kampanii "#Just1Minute of Silence" (Oír es Vivir, Panama).

Minął rok 2025 i czas na podsumowanie corocznego raportu Światowej Organizacji Zdrowia (WHO) dotyczącego działań związanych ze Światowym Dniem Słuchu (WHD). Przypomnę tylko, że Światowy Dzień Słuchu, corocznie obchodzony 3 marca, stanowi dla Światowej Organizacji Zdrowia globalną platformę podnoszenia świadomości problemów związanych ze słuchem, podkreślania wpływu ubytku słuchu na osoby i społeczeństwa oraz wdrażania rezolucji Światowego Zgromadzenia Zdrowia WHA70.13 dotyczącej "Zapobiegania głuchocie i ubytkowi słuchu". W celu wspierania wszystkich działań w zakresie ochrony słuchu WHO powołała swoją agendę World Hearing Forum (WHF). Członkowie WHF to państwa członkowskie, organizacje pozarządowe, podmioty sektora prywatnego, fundacje i instytucje akademickie. W tym gronie Polskę reprezentują: Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu, Instytut Narządów Zmysłów, Towarzystwo Otorynolaryngologów, Foniatrów i Audiologów Polskich, Polska Sekcja Audio Engineering Society. Patrząc na działania WHF z poprzedniego roku, jednym z ciekawszych jest inicjatywa ustanowienia Międzynarodowego Światowego Dnia Słuchu przez ONZ. Przykładowo dzięki działaniom WHF, a dokładnie zespołu roboczego ds. WHD, opracowywane są także materiały i raporty dotyczące ochrony słuchu oraz ich tłumaczenia na 44 różne języki i dialekty

Mimo że działania WHO prowadzone są od wielu lat i zaangażowane są setki organizacji i tysiące wolontariuszy, wciąż jest wiele do zrobienia. Co roku WHO przygotowuje propozycje wiodących tematów, wokół których budowane są działania edukacyjne Światowego Dnia Słuchu. Temat na rok 2025 brzmiał: "Zmiana sposobu myślenia: zmotywuj siebie, aby uczynić opiekę nad uchem i słuchem rzeczywistością dla wszystkich", podkreślając znaczenie rozpowszechniania rzetelnych informacji na temat zapobiegania ubytkowi słuchu, opieki nad uchem i słuchem oraz zwracania uwagi na dostępność rzetelnych usług związanych z opieką medyczną w różnych regionach świata. W 2025 roku WHO starała się podkreślić, że w dobie powszechnego dostępu do informacji coraz bardziej palącym problemem staje się odróżnianie informacji opartej na wiedzy od powielanych mitów czy wręcz świadomej dezinformacji. Niestety problem ten dotyczy coraz większej części społeczeństwa, w tym także pracowników służby zdrowia, korzystających z niesprawdzonych źródeł wiedzy, takich jak media społecznościowe lub strony internetowe prowadzone przez niekompetentne lub nierzetelne podmioty. W obecnych czasach bardzo istotne jest propagowanie wiedzy opartej na dowodach i badaniach naukowych.

Kluczowe przesłania Światowego Dnia Słuchu w 2025 roku to:

- Do 2030 roku ponad 500 milionów osób będzie miało znaczny ubytek słuchu wymagający rehabilitacji.

- Ponad miliard młodych ludzi jest narażonych na ryzyko trwałego uszkodzenia słuchu z powodu długotrwałego narażenia na zbyt głośne dźwięki przy korzystaniu z rozrywek, takich jak słuchanie muzyki czy gry komputerowe.

- To, jak będziemy słyszeć w przyszłości, zależy od tego, jak dbamy o słuch dziś, ponieważ wielu przypadków ubytku słuchu można uniknąć poprzez stosowanie zasad bezpiecznego słuchania.

- Dla osób żyjących z ubytkiem słuchu wczesna identyfikacja i dostęp do sprawnej rehabilitacji są kluczowe dla osiągnięcia pełnego rozwoju.

- Podejmując działania już dziś, zapewniasz sobie zdrowy słuch przez całe życie.

Raport aktywności WHO związanych ze Światowym Dniem Słuchu w 2025 roku pokazuje, że sumarycznie zwiększa się liczba wydarzeń i liczba zaangażowanych krajów. Organizacje w poszczególnych krajach zmniejszają swoje zaangażowanie, a w zamian za nie dołączają inne. Przykładowo Polska w 2025 r. zanotowała spadek zaangażowanych podmiotów, ale jednocześnie jej działania zostały znacznie bardziej zauważone i docenione przez WHO. W tym miejscu serdecznie namawiam do wsparcia tej inicjatywy, nawet z bardzo drobnymi aktywnościami, bo najistotniejsze jest, abyśmy jak najwięcej mówili o tym, jak ważnym narządem jest nasz słuch. W razie jakichkolwiek wątpliwości, jak i czy warto dołączyć, zawsze chętnie pomożemy.

Przegląd działań związanych ze Światowym Dniem Słuchu w 2025roku.

Wracając do podsumowania aktywności WHO z poprzedniego roku, we współpracy z organizacjami z około 85 krajów, przygotowane zostało 566 wydarzeń i działań informacyjnych zwiększających świadomość oraz zachęcających do podejmowania aktywnych działań na rzecz ochrony słuchu. Organizowane były przez setki wolontariuszy i organizacji z całego świata, w tym z Polski reprezentowanej przez Państwową Inspekcję Pracy, 3M Poland i miesięcznik ATEST. W 2025 roku aż 420 315 osób było zaangażowanych w obchody Światowego Dnia Słuchu, czy to jako wolontariusze - organizatorzy, czy osoby słuchające, badane lub zabawiane.

W raporcie można znaleźć wiele cennych i ciekawych pomysłów do naśladowania. Nie muszą to być wielkie konferencje organizowane przez uznane ośrodki naukowe czy specjalistyczne badania wykonywane przez kliniki, ale na przykład małe spotkania, pogadanki czy badania przygotowywane dla kilku, kilkunastu osób przez entuzjastów ochrony słuchu. Ważne jest, abyśmy jak najczęściej poruszali temat ochrony słuchu.

Wciąż najpopularniejszym sposobem celebracji tego dnia są bezpłatne, przesiewowe badania uszu. W 2025 roku przebadano prawie 260 tys. osób! Takie badania kojarzą się głównie z biednymi regionami, ale w ostatnich latach pojawia się potrzeba podobnych działań w krajach uznanych za bogatsze, szczególnie w odniesieniu do młodzieży słuchającej muzyki przez słuchawki lub grającej w gry komputerowe. Wciąż olbrzymią grupą działań promujących idee Światowego Dnia Słuchu są różnego rodzaju konferencje, spotkania i szkolenia. W dobie mediów elektronicznych aż 256 wydarzeń było promowanych w tradycyjnych mediach. Natomiast jeśli chodzi o media elektroniczne, tematyka Światowego Dnia Słuchu została wyświetlona ponad 9,5 mln razy. Na uwagę zasługuje wszechobecny trend obecności celebrytów i influencerów. Aż 111 wydarzeń zostało zorganizowanych z ich uczestnictwem. Ciekawym trendem jest "storytelling" w odniesieniu do tematów ochrony słuchu - 9 wydarzeń oparto na takim sposobie przekazywania wiedzy, a z pewnością ten trend będzie się rozwijał w przyszłych latach. Z działań wartych odnotowania jest smartfonowa aplikacja hearWHO do przesiewowego badania słuchu, którą tylko w okresie I-III 2025 r. pobrano aż 24 tys. razy, czemu towarzyszyło ponad 51 tys. testów. Dane te wskazują na stale rosnące zainteresowanie w społeczeństwie bezpiecznym słuchaniem i ochroną słuchu. Aplikacja jest bezpłatna i dostępna do pobrania na systemy iOS i Android (obok kod do pobrania).

Innymi bardzo ciekawymi elementami propagowania wiedzy o ochronie słuchu są przygotowane przez WHF krótkie historie ludzi, mówiących o własnych doświadczeniach związanych z tym tematem. Bohaterami tych opowiadań są osoby z ubytkami słuchu, ale także lekarze, nauczyciele, muzycy. Oto jeden z przykładów: historia nauczycielki z Ugandy. "Czułam się okropnie, że tego nie zauważyłam" - powiedziała nauczycielka ze szkoły podstawowej Ringili o Candii, cichym uczniu, który zawsze siedział z tyłu i rzadko odpowiadał na lekcjach. Zakładała, że jest nieśmiały lub niezainteresowany. Wszystko zmieniło się podczas szkolenia z okazji Światowego Dnia Słuchu, kiedy dr Sophie mówiła o oznakach ubytku słuchu u dzieci. Candia wspomniał, że od miesięcy odczuwał ból i nie słyszał właściwie, chyba że osoba mówiąca podeszła bliżej. Nauczycielka uświadomiła sobie, że Candia wcale jej nie ignorował - on po prostu nie słyszał. Badanie wykazało utrzymującą się od dłuższego czasu infekcję w obu uszu, Candia sprawnie rozpoczął leczenie i po kilku dniach wrócił do szkoły z częściowo wyleczonymi uszami i dalej wracał do zdrowia. "Gdy powiedziałam dzień dobry - podniósł wzrok i odpowiedział. Teraz siedzi z przodu, podnosi rękę, śmieje się z kolegami, a nawet mnie poprawia!" - relacjonowała nauczycielka. Dla tej nauczycielki to doświadczenie było sygnałem alarmowym. Światowy Dzień Słuchu zmienił nie tylko życie jednego dziecka, ale też całe jej podejście do ciszy w klasie.

Kampania "Zmienimy nasze myślenie" (Uganda).

Czasem wsparciem Światowego Dnia Słuchu może być wspólny mecz piłki nożnej, czasem wspólne słuchanie muzyki, oczywiście w sposób bezpieczny dla słuchu, lub jakakolwiek aktywność, podczas której choć przez chwilę zastanowimy się nad wagą zdrowego słuchu. Przykładowo fundacja hearX zorganizowała dla małych dzieci konkurs kolorowania rysunków z hasłem dotyczącym ochrony słuchu. Z kolei fundacja Oír es Vivir zorganizowała akcję "#Just1Minute of Silence", podkreślając, że hałas szkodzi nie tylko uszom - wpływa również na zdrowie fizyczne i psychiczne. Polegała ona na zachowaniu ciszy przez minutę dokładnie 30 kwietnia o 14:15, udokumentowaniu udziału poprzez selfie z napisem "cisza" i udostępnieniu z hashtagiem #Just1Minute w mediach społecznościowych.

Innym przykładem może być inicjatywa Wiki- 4WorldHearingDay2025, której celem jest poprawa globalnego dostępu do bezpłatnych i rzetelnych informacji na temat słuchu i słyszenia. Uczestnicy zapraszani są do tworzenia, edytowania i tłumaczenia treści dotyczących tematów związanych z ochroną słuchu w projektach Wikimedia. W inicjatywę Wiki4WorldHearingDay2025 zaangażowało się 52 redaktorów z całego świata, łącznie napisali oni ponad 21 900 słów i 164 odnośniki, poprawili 242 artykuły i stworzyli 13 nowych wpisów w Wikipedii. Ciekawym sposobem wspierania działań związanych ze Światowym Dniem Słuchu jest tworzenie filmów animowanych, które w zabawny sposób wyjaśniają tajniki słuchu. Audicare, Katya Freire & Andreas Thulin stworzyli serię filmów o podróży do Brainland, magicznego miejsca, gdzie neurony płyną jak rzeka. W Brainland mieszka Jamie, który lubi grać, chodzić na koncerty i spotykać się z przyjaciółmi. Ponieważ Jamie nie do końca wie, jak bezpiecznie słuchać i się tym nie przejmuje, będzie zachęcany do zmiany nawyków. Z dużych i istotnych wydarzeń 2025 roku warto wspomnieć o kontynuacji debat eksperckich w Parlamencie Europejskim. Niestety tym razem bez polskiego przedstawiciela.

W tegorocznej konferencji "Czy słyszałeś, że hałas szkodzi?" można wziąć udział on-line i we Wrocławiu już 3 marca. Szczegóły na stronie interentowej: www.3mevent.com.

Polskim akcentem Światowego Dnia Słuchu była IV konferencja pt. "Czy słyszałeś, że hałas szkodzi?", która dzięki uprzejmości i zaangażowaniu Państwowej Inspekcji Pracy, została zorganizowana w Ośrodku Szkolenia Państwowej Inspekcji Pracy im. Profesora Jana Rosnera we Wrocławiu. Organizatorem konferencji byli PIP, 3M Poland i miesięcznik ATEST. Wyjątkowo edycja w 2025 r. była połączona z wyjazdowym posiedzeniem Rady Ochrony Pracy i czynnym udziałem Głównego Inspektoratu Pracy. Jak co roku miała formę panelu eksperckiego i dyskusji pomiędzy przedstawicielami różnych dziedzin związanych z ochroną słuchu, oczywiście z aktywnym udziałem uczestników konferencji. Całość konferencji była transmitowana w Internecie i dostępna jest na kanale YouTube ATESTU.

Gorąco zachęcam także do samodzielnego zapoznania się z raportem, być może znajdą się aktywności, które będą Państwo mogli i chcieli zorganizować w swoim własnym otoczeniu.

Powyższy tekst został opracowany na podstawie informacji podawanych przez WHO na swojej stronie internetowej oraz na podstawie raportu "The World Hearing Day 2025 - Report on Activity" (worldhearingday.org)

Brak komentarzy

Dodaj swój komentarz