ATEST 7-8/2026

Bezpieczeństwo w świecie nauki
- relacja z ogólnopolskiego seminarium BeNiSz 2026

W dniach 26-27 maja 2026 roku Akademickie Centrum Sportowo-Dydaktyczne Politechniki Łódzkiej "Zatoka Sportu" stało się ogólnokrajowym centrum wymiany wiedzy, dobrych praktyk oraz innowacyjnych rozwiązań w obszarze bezpieczeństwa i higieny pracy. Wszystko za sprawą kolejnej edycji prestiżowego seminarium "Bezpieczeństwo w Nauce i Szkolnictwie Wyższym BeNiSz 2026". Wydarzenie, które od lat na stałe wpisuje się w kalendarz najważniejszych przedsięwzięć branżowych w sektorze akademickim, zostało zorganizowane przez Dział BHP Politechniki Łódzkiej we współpracy z redakcją miesięcznika ATEST. Tegoroczne wydarzenie odbyło się pod patronatem JM Rektora Politechniki Łódzkiej prof. dr hab. inż. Krzysztofa Jóźwika i przyciągnęło liczne grono ekspertów, praktyków, pracowników służby bhp uczelni wyższych oraz instytutów naukowych z całego kraju.

tekst:
mgr inż. Wioleta Jóźwiak
kierownik Działu BHP Politechniki Łódzkiej
mgr Aleksandra Maszczyk
specjalista ds. bhp w Dziale BHP Politechniki Łódzkiej

Nowy gospodarz, sprawdzone standardy Seminarium BeNiSz od kilku lat stanowi kluczową platformę dyskusyjną dla środowiska akademickiego, mierzącego się z wielowymiarowymi wyzwaniami w obszarze zapewniania bezpiecznych warunków pracy i kształcenia. Specyfika uczelni wyższych - łączących infrastrukturę dydaktyczną i laboratoria badawcze z obiektami sportowymi i przestrzeniami administracyjnymi - wymaga podejścia interdyscyplinarnego i ciągłej aktualizacji wiedzy.

W tym roku ciężar organizacyjny tego wymagającego logistycznie i merytorycznie wydarzenia wzięła na swoje barki Politechnika Łódzka, a w szczególności pracownicy Działu BHP. Dzięki ich zaangażowaniu oraz wsparciu redakcji miesięcznika ATEST uczestnicy mogli liczyć na niezwykle intensywny, dopracowany w najmniejszych szczegółach program, oparty zarówno na eksperckich wykładach, jak i warsztatach. Wybór nowoczesnego kompleksu "Zatoka Sportu" jako miejsca obrad okazał się strzałem w dziesiątkę - przestronne, nowoczesne wnętrza zapewniły doskonałe warunki do prelekcji, networkingu oraz ekspozycji stoisk partnerskich.

Dzień pierwszy: Od chemicznych zagrożeń po ewakuację bez barier

Wtorkowy poranek, 26 maja, rozpoczął się od sprawnego procesu rejestracji uczestników. Oficjalnego otwarcia seminarium dokonał JM Rektor Politechniki Łódzkiej, prof. dr hab. inż. Krzysztof Jóźwik. W swoim przemówieniu podkreślił, że zagadnienie bezpieczeństwa na nowoczesnej uczelni wyższej należy traktować priorytetowo. Doskonalenie oraz aktualizacja wiedzy, a przede wszystkim wymiana poglądów pomiędzy pracownikami służby bhp są kluczem do stworzenia bezpiecznego miejsca pracy i nauki. Uczestnictwo w konferencjach dotyczących bezpieczeństwa w szkolnictwie wyższym przekuwa się na tworzenie właściwych przepisów wewnętrznych oraz wprowadzanie działań mających na celu eliminację lub ograniczenie zagrożeń mogących pojawić się każdego dnia, zarówno w obszarze naukowym, badawczym,jak i kształcenia.

Niezwykle osobiste, a zarazem głęboko merytoryczne wystąpienie inaugurujące wygłosiła mgr inż. Wioleta Jóźwiak, kierownik Działu BHP Politechniki Łódzkiej. Zwróciła ona uwagę na wyjątkowy termin seminarium, rozpoczynając od pytania do uczestników: "Czy zastanawiali się Państwo kiedyś, dlaczego bezpieczeństwo ma tak silny, kobiecy pierwiastek? Spotykamy się 26 maja, w Dniu Matki, i trudno o lepszy moment na taką refleksję". Kierownik Działu BHP Politechniki Łódzkiej postawiła kluczowe dla całej idei seminarium pytania retoryczne: "Bo czy nauka może się rozwijać bez poczucia bezpieczeństwa? Czy innowacje mogą powstawać tam, gdzie brakuje ochrony?"

Wioleta Jóźwiak podkreśliła, że intencją organizatorów jest to, aby tegoroczne seminarium nie skupiało się wyłącznie na suchych przepisach i procedurach, ale stało się przestrzenią do rozmowy o tym, jak tę "matczyną" odpowiedzialność uczelni przekuć w realne i skuteczne standardy bezpieczeństwa.

Do powitań i życzeń owocnych obrad jako współorganizator seminarium dołączył również mgr Robert Kozela, redaktor naczelny miesięcznika ATEST - Ochrona Pracy. W swoim wystąpieniu wrócił do genezy powstania seminarium BeNiSz, przypominając historię tego przedsięwzięcia oraz osoby, które odegrały kluczową rolę w jego stworzeniu. Szczególne słowa uznania skierował do mgr Małgorzaty Majki, wieloletniej specjalistki ds. bhp Uniwersytetu Jagiellońskiego, podkreślając jej wkład w rozwój idei spotkań integrujących środowisko służb bhp uczelni wyższych. Redaktor Kozela zwrócił uwagę na wyjątkową rolę bezpieczeństwa w szkolnictwie wyższym, podkreślając, że uczelnie powinny nie tylko tworzyć bezpieczne warunki pracy i nauki, ale również kształtować właściwe postawy oraz kulturę bezpieczeństwa wśród studentów. Jak zaznaczył, to właśnie podczas studiów młodzi ludzie nabywają pierwsze doświadczenia zawodowe i uczą się dobrych praktyk, które później przenoszą do swoich miejsc pracy. W swoim wystąpieniu podziękował Politechnice Łódzkiej, a w szczególności pracownikom Działu BHP, za podjęcie się organizacji tegorocznej edycji seminarium oraz za zaangażowanie w przygotowanie wydarzenia. Wyrazy wdzięczności skierował również do partnerów seminarium - firm EnSafe.One, Hitachi Energy, Filter Service oraz Tarbonus - podkreślając ich wkład w rozwój i promocję nowoczesnych rozwiązań z zakresu bezpieczeństwa pracy. Na zakończenie zachęcił uczestników do aktywnego udziału w obradach, wymiany doświadczeń oraz odwiedzenia stoisk wystawienniczych przygotowanych przez partnerów wydarzenia.

Rolę moderatora wydarzenia przyjęła mgr Aleksandra Maszczyk, specjalista ds. bhp w Dziale BHP Politechniki Łódzkiej. Przybliżyła uczestnikom szczegółowy program wydarzenia oraz wszelkie kwestie organizacyjne i logistyczne. Moderowała seminarium podczas dwóch dni obrad, pilnując skrupulatnie czasu wystąpień poszczególnych prelegentów, czasu trwania dyskusji, nie zapominając przy tym o przerwach kawowych. Określenie jasnych zasad organizacyjnych oraz respektowanie ich zarówno przez uczestników, prelegentów, jak i wystawców umożliwiło efektywną realizację harmonogramu seminarium.

PANEL I: Substancje chemiczne - świadome i bezpieczne środowisko pracy (cz. 1)

Pierwszy blok tematyczny zdominowały zagadnienia związane z szeroko pojętym bezpieczeństwem chemicznym i radiologicznym w laboratoriach badawczo- dydaktycznych. Sesję otworzyło niezwykle dynamiczne wystąpienie pt. "Co ci szkodzi? Niewiedza czy chemia?", przygotowane przez dr inż. Małgorzatę Wąchałę oraz inż. Łukasza Miszczaka. Prelegenci zwrócili uwagę, że źródłem zagrożeń bywa nie tylko sama chemia, lecz także brak świadomości, niedostateczna wiedza i rutyna. Podkreślili, że konsekwencją takich zaniedbań mogą być nie tylko wypadki, ale również choroby zawodowe, które często nie ujawniają się natychmiast.

Kolejno głos zabrała mgr inż. Patrycja Sampławska z Uniwersytetu Gdańskiego z referatem "Jak nie zginąć w świecie chemicznej dokumentacji?". Prelegentka przedstawiła praktyczne rozwiązania usprawniające zarządzanie dokumentacją dotyczącą czynników chemicznych, pokazując, jak uporządkowany system informacji może wspierać nadzór nad bezpieczeństwem i współpracę z pracownikami laboratoriów.

Niezwykle ważny był również wykład pt. "Szara strefa a bezpieczeństwo radiologiczne - ryzyko pracy ze źródłami promieniowania spoza systemu reglamentacji", przygotowany przez dr. nauk med. Piotra Jarka, mgr inż. Katarzynę Doner oraz dr hab. Magdalenę Lisiecką-Długosz, prof. uczelni. Podczas seminarium temat zaprezentowała dr hab. Magdalena Lisiecka-Długosz, omawiając zagrożenia związane z nielegalnym lub niewłaściwym wykorzystywaniem źródeł promieniowania jonizującego. Szczególną uwagę zwróciła na aspekty prawne, zdrowotne i organizacyjne oraz znaczenie edukacji, kontroli i właściwych procedur bezpieczeństwa.

Po krótkiej przerwie kawowej uczestnicy wysłuchali wystąpienia mgr Małgorzaty Majki pt. "Czynniki chemiczne na stanowiskach pracowników obsługi - informowanie, ocena ryzyka zawodowego". Prelegentka zwróciła uwagę na specyfikę pracy personelu obsługi oraz konieczność przekazywania informacji o zagrożeniach chemicznych w sposób prosty, czytelny i zrozumiały. Omówiła również praktyczne aspekty oceny ryzyka zawodowego związane z codziennym stosowaniem środków chemicznych.

Kolejna dawka wiedzy z zakresu prowadzenia w sposób właściwy dokumentacji chemicznej została wprowadzona prelekcją mgr inż. Agnieszki Klimeckiej pt. "Właściwa identyfikacja stosowanych w laboratoriach substancji rakotwórczych, mutagennych lub reprotoksycznych (CMR) i sporządzanie informacji o nich". Było to wystąpienie o wysokiej wartości użytkowej, bezpośrednio odpowiadające na rygorystyczne wymagania kontrolne i sprawozdawcze nałożone na uczelnie.

Wystąpienie Przemysława Rybińskiego oraz Krystiana Gorzelańskiego pt. "System bezpieczeństwa pracy z chemikaliami w Hitachi Energy - zasady, standardy i dobre praktyki" przybliżyło rozwiązania stosowane w zakresie zarządzania substancjami niebezpiecznymi. Prelegenci omówili zasady identyfikacji i klasyfikacji chemikaliów, wykorzystanie kart charakterystyki, wymagania dotyczące inwentaryzacji i zatwierdzania substancji oraz ich uwzględniania w ocenach ryzyka. Na praktycznych przykładach pokazali, jak odpowiednie procedury i rozwiązania organizacyjne przekładają się na bezpieczeństwo pracowników.

Część przedpołudniową zamknęło wystąpienie reprezentanta firmy EnSafe. Dawid Odbierzychleb zaprezentował referat "Mobilność osób o szczególnych potrzebach - sprzęt do ewakuacji firmy EnSafe", połączony z praktyczną demonstracją nowoczesnych technologii wspierających ewakuację osób z ograniczeniami. Uczestnicy seminarium mogli osobiście przetestować sprzęt służący do ewakuacji. Wykład i ćwiczenia uświadomiły uczestnikom, iż niezwykle istotne jest również dbanie o okresowe szkolenia z tego zakresu, gdyż w sytuacji zagrożenia nie ma czasu na zastanawianie się. Trzeba instynktownie działać zgodnie z wyuczonymi nawykami.

PANEL II: Bezpieczeństwo pracowników i studentów ze szczególnymi potrzebami

Po przerwie uwaga audytorium została skierowana na niezwykle ważny temat, jakim jest bezpieczeństwo pracowników i studentów ze szczególnymi potrzebami. Blok otworzyła dr Joanna Sztobryn- -Giercuszkiewicz wykładem "Niepełnosprawność w liczbach". Celem wystąpienia było pokazanie skali i zróżnicowania zjawiska niepełnosprawności w Polsce oraz na Politechnice Łódzkiej, na bazie danych zbieranych przez Akademicką Strefę Wsparcia. Dane liczbowe zostały uzupełnione analizą konkretnych przypadków oraz omówieniem ich praktycznych implikacji dla uczelni.

Kontynuacją tej myśli była prezentacja "Niepełnosprawność - nieoczywiste wyzwania dla uczelni", przygotowana wspólnie przez inż. Łukasza Miszczaka oraz mgr Patrycję Pichlak. Autorzy skupili się na barierach mentalnych, organizacyjnych i architektonicznych występujących na uczelniach wyższych.

Następnie mgr Małgorzata Perdeus-Białek z Uniwersytetu Jagiellońskiego postawiła pytanie: "Czy indywidualne plany ewakuacji są potrzebne?". Prelegentka zwróciła uwagę, że dostępność budynków obejmuje nie tylko możliwość korzystania z nich na co dzień, ale także bezpieczną ewakuację osób ze szczególnymi potrzebami. Przedstawiła doświadczenia Uniwersytetu Jagiellońskiego związane ze szkoleniami, wyposażaniem obiektów w sprzęt ewakuacyjny oraz opracowywaniem indywidualnych planów ewakuacji.

W podobnym tonie wypowiedział się Marcin Warzocha z Uniwersytetu Gdańskiego w referacie "Ewakuacja bez barier - podejście do bezpieczeństwa osób z niepełnosprawnościami w UG". Omówił zasady organizacji ewakuacji osób ze szczególnymi potrzebami, znaczenie odpowiednich procedur i wyposażenia oraz rolę współpracy jednostek odpowiedzialnych za bezpieczeństwo. Szczególną uwagę poświęcił doświadczeniom z próbnych ewakuacji jako praktycznemu narzędziu oceny poziomu bezpieczeństwa.

Ogromne zainteresowanie wzbudziło wystąpienie dr inż. Michała Błaszczyka oraz mgr inż. Anny Wielgosińskiej pt. "Udzielanie pierwszej pomocy przedmedycznej przez osoby z ograniczeniami". Podczas seminarium temat zaprezentowała mgr inż. Anna Wielgosińska, pokazując, w jaki sposób osoby z ograniczeniami mogą skutecznie uczestniczyć w działaniach ratunkowych i udzielać pomocy innym. Było to niezwykle inspirujące wystąpienie, przełamujące stereotypowe postrzeganie osób ze szczególnymi potrzebami wyłącznie jako odbiorców pomocy.

Pierwszy dzień konferencji zwieńczyła prelekcja inż. Karoliny Kaczmarek pt. "Rehabilitacja poprzez pracę w Spółdzielni Inwalidów "ZGODA". Prelegentka przedstawiła działalność spółdzielni, której misją jest wspieranie osób z niepełnosprawnościami poprzez tworzenie bezpiecznych i dostosowanych do ich potrzeb warunków pracy. Szczególną uwagę poświęcono idei rehabilitacji poprzez pracę oraz działaniom wspierającym aktywizację zawodową pracowników.

Dzień drugi: Równowaga psychiczna i praktyka warsztatowa

Dzień warsztatowy rozpoczął się od sesji mgr Ewy Worotyńskiej-Kos pt. "Reset układu nerwowego w 30 minut - szybkie techniki redukcji stresu i napięcia". Uczestnicy poznali proste techniki oddechowe i ćwiczenia wspierające regulację układu nerwowego, które mogą być wykorzystywane zarówno w pracy, jak i w codziennych sytuacjach stresowych.

PANEL I: Substancje chemiczne - świadome i bezpieczne środowisko pracy (cz. 2 - warsztaty)

Drugi dzień seminarium upłynął pod znakiem zajęć o charakterze praktycznym. Po sesji poświęconej redukcji stresu uczestnicy rozpoczęli część warsztatową dotyczącą bezpieczeństwa chemicznego, prowadzoną przez dr inż. Małgorzatę Wąchałę oraz inż. Łukasza Miszczaka z Działu BHP Politechniki Łódzkiej.

Pierwsze warsztaty pt. "Przygotowanie do kontroli organów inspekcji sanitarnej - lista kontrolna" poświęcone były praktycznym aspektom przygotowania jednostek organizacyjnych do kontroli Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Prowadzący omówili najczęściej weryfikowane obszary, wymagane dokumenty oraz przedstawili praktyczne wskazówki ułatwiające przygotowanie do kontroli.

Po krótkiej przerwie kawowej odbyły się kolejne zajęcia: "Ocena ryzyka zawodowego w narażeniu na czynniki chemiczne". Zajęcia koncentrowały się na identyfikacji zagrożeń chemicznych oraz praktycznych metodach szacowania ryzyka zawodowego związanego z narażeniem na niebezpieczne substancje chemiczne. Dzięki analizie konkretnych przykładów uczestnicy mogli lepiej zrozumieć proces oceny ryzyka i zasady doboru odpowiednich działań profilaktycznych.

Równolegle odbywały się warsztaty psychologiczno- komunikacyjne mgr Ewy Worotyńskiej-Kos pt. "Każda emocja mile widziana - przywitaj, zrozum, oswój". Uczestnicy mieli okazję przyjrzeć się emocjom jako ważnemu źródłu informacji o własnych potrzebach i reakcjach. Warsztaty łączyły refleksję z praktycznymi ćwiczeniami rozwijającymi inteligencję emocjonalną oraz umiejętność świadomego reagowania w codziennych sytuacjach zawodowych i prywatnych.

O godzinie 12:20 nastąpiło oficjalne podsumowanie oraz uroczyste zakończenie seminarium BeNiSz 2026. Organizatorzy podziękowali uczestnikom za frekwencję, a prelegentom za wysoki poziom merytoryczny prezentowanych materiałów.

fot. w artykule Marcin Schmidt, Politechnika Łódzka

Synergia nauki i biznesu - podziękowania dla partnerów

Sukces organizacyjny seminarium nie byłby możliwy bez ścisłej współpracy z biznesem i wiodącymi dostawcami rozwiązań z zakresu bezpieczeństwa pracy. Podczas całego wydarzenia uczestnicy mieli okazję zapoznać się z ofertą oficjalnych partnerów seminarium, wśród których znaleźli się:

EnSafe.One - polski producent sprzętu ewakuacyjnego dla osób o ograniczonej mobilności. Firma, założona przez specjalistów z zakresu bezpieczeństwa pożarowego, od lat rozwija rozwiązania wspierające bezpieczną ewakuację osób ze szczególnymi potrzebami. Dużym zainteresowaniem uczestników cieszył się pokaz krzeseł ewakuacyjnych oraz innych urządzeń umożliwiających sprawną ewakuację w sytuacjach zagrożenia.

Hitachi Energy - globalny lider transformacji energetycznej, wspierający rozwój bezpiecznego, dostępnego i zrównoważonego systemu elektroenergetycznego. Podczas seminarium przedstawiciele firmy podzielili się doświadczeniami w zakresie zarządzania bezpieczeństwem chemicznym oraz rozwiązaniami stosowanymi w międzynarodowym środowisku przemysłowym.

Filter Service - polski producent materiałów filtracyjnych oraz środków ochrony układu oddechowego. Firma od wielu lat dostarcza wysokiej jakości półmaski filtrujące i rozwiązania chroniące pracowników przed zagrożeniami występującymi w środowisku pracy, w tym w laboratoriach i zakładach przemysłowych.

Tarbonus - firma szkoleniowo-doradcza i wydawnicza od ponad 30 lat wspierająca rozwój służby bhp. Dzięki szerokiej ofercie szkoleń, publikacji specjalistycznych oraz narzędzi wspomagających zarządzanie bezpieczeństwem pracy jest ważnym partnerem dla pracodawców, specjalistów bhp i instytucji edukacyjnych.

Podsumowanie i wnioski na przyszłość

Seminarium BeNiSz 2026 w Łodzi jednoznacznie dowiodło, że kultura bezpieczeństwa w polskim szkolnictwie wyższym dynamicznie ewoluuje. Kluczowym trendem staje się przeniesienie akcentu z formalnego przestrzegania przepisów na realne, zindywidualizowane wsparcie pracowników oraz studentów. Zmiany te skutecznie łączą wymiar fizyczny - obejmujący nowoczesne systemy ewakuacji i ochronę przed substancjami chemicznymi - z dbałością o zdrowie psychiczne, redukcję stresu oraz dobrostan emocjonalny.

Sukces łódzkiej edycji wydarzenia to efekt perfekcyjnej organizacji działu bhp Politechniki Łódzkiej oraz redakcji ATEST - Ochrona Pracy. Przede wszystkim jednak to zaangażowanie specjalistów ds. bhp z większości krajowych uczelni wyższych oraz instytutów naukowych umożliwiło realizację tego przedsięwzięcia. Fundamentem wydarzenia stała się otwarta wymiana wiedzy, dobrych praktyk i eksperckich doświadczeń. Bez tak szerokiej i partnerskiej współpracy środowiska akademickiego niemożliwe byłoby budowanie kolejnych edycji seminarium, których głównym celem pozostaje stałe, wzajemne doskonalenie obszaru bezpieczeństwa.

Doświadczenia z Łodzi jasno wskazują, że przyszłość bezpiecznej nauki i pracy zależy od naszej wspólnej inicjatywy, ciągłego dialogu oraz odwagi w podejmowaniu nowych wyzwań. Gorąco zachęcamy kolejne uczelnie do przejęcia roli gospodarza przyszłych edycji - to nie tylko prestiż, ale przede wszystkim realny wkład w budowanie nowoczesnych standardów bhp w polskim szkolnictwie wyższym.

Brak komentarzy

Dodaj swój komentarz